De EU AI Act voor het MKB
De EU AI Act klinkt als iets voor grote techbedrijven, maar hij geldt ook voor het bedrijf van vijf man dat facturen laat uitlezen of concept-antwoorden laat opstellen. Het goede nieuws: voor de meeste MKB-toepassingen gaat het om transparantie en gezond verstand, niet om een dossier van honderd pagina's. Vanaf 2 augustus 2026 gelden de transparantieverplichtingen voor systemen met beperkt risico. Op deze pagina staat wat dat concreet betekent en welke zes dingen je regelt.
Wat de AI Act regelt
De AI Act is Europese wetgeving die eisen stelt aan het ontwikkelen en gebruiken van AI-systemen. De kern is dat de verplichtingen meebewegen met het risico: hoe groter de impact van een systeem op mensen, hoe zwaarder de eisen. Een spamfilter valt daardoor onder een heel ander regime dan een systeem dat sollicitanten beoordeelt. De regels worden gefaseerd van kracht; voor het MKB is de transparantieverplichting per 2 augustus 2026 het punt om rekening mee te houden.
Belangrijk is het onderscheid tussen aanbieder en gebruiker. Bouw je zelf een AI-systeem en breng je dat op de markt, dan ben je aanbieder en gelden er zwaardere eisen. Zet je bestaande AI in binnen je eigen processen, wat voor vrijwel elk MKB-bedrijf geldt, dan ben je gebruiker en draait het vooral om transparantie, dossiervorming op hoofdlijnen en menselijk toezicht.
Deze pagina is een praktische uitleg voor ondernemers en geen juridisch advies. Raakt jouw toepassing werving, beoordeling of kredietverlening, laat je situatie dan juridisch toetsen.
Vier risicocategorieën
Onaanvaardbaar risico
Sociale scoring, manipulatieve systemen en emotieherkenning op de werkvloer. Deze toepassingen mogen niet, ongeacht bedrijfsgrootte.
Hoog risico
AI bij werving, beoordeling van medewerkers, toegang tot onderwijs of krediet. Vraagt om documentatie, risicobeheer en menselijk toezicht.
Beperkt risico
Chatbots, concept-antwoorden en gegenereerde content. Hier geldt vooral transparantie: maak duidelijk dat er AI in het spel is.
Minimaal risico
Spamfilters, zoekfuncties en de meeste interne hulpmiddelen. Geen specifieke verplichtingen vanuit de AI Act.
De meeste automatiseringen die wij in het MKB tegenkomen, zoals facturen uitlezen, mail triëren en gegevens overzetten, vallen onder beperkt of minimaal risico. Wordt AI ingezet bij beslissingen over mensen, dan verandert het plaatje en gelden zwaardere eisen.
Zes dingen die je nu regelt
Maak een overzicht
Noteer welke AI je waar gebruikt, van factuurherkenning tot de assistent in je mailprogramma. Zonder overzicht kun je niets aantonen.
Bepaal per toepassing de categorie
Raakt de toepassing klanten of medewerkers direct, of ondersteunt hij alleen intern werk? Dat bepaalt welke eisen gelden.
Wees transparant
Vermeld bij klantcontact dat AI wordt gebruikt en zorg dat een klant altijd een mens kan spreken.
Houd een mens eindverantwoordelijk
Beslissingen met gevolgen, zoals betalen, afwijzen of toezeggen, horen langs een persoon te gaan.
Leg gegevens en leveranciers vast
Welke gegevens gaan erin, welke leverancier verwerkt ze, in welke regio, en is training op jouw data uitgezet?
Zorg voor een aanspreekpunt
Eén persoon die het overzicht bijhoudt en vragen van klanten of medewerkers beantwoordt. In het MKB is dat vaak de ondernemer zelf.
Hoe dit uitpakt bij gewone automatisering
Neem factuurherkenning. Het systeem leest een inkoopfactuur uit en stelt een boeking voor. Dat is beperkt risico: je legt vast welke leverancier de verwerking doet, je zorgt dat de betaalbeslissing langs een mens gaat, en je bewaart de stukken volgens de fiscale bewaartermijn van zeven jaar. Daarmee ben je in de kern klaar. Zie de gids over automatische factuurverwerking.
Bij klantcontact komt de transparantieplicht het duidelijkst terug: communiceert een systeem rechtstreeks met je klant, dan hoort dat kenbaar te zijn en moet er een route naar een mens zijn. Werk je met concept-antwoorden die een medewerker controleert en verstuurt, dan is er geen AI-communicatie met de klant en blijft de verantwoordelijkheid vanzelf bij een persoon. Meer daarover op de pagina over klantenservice automatiseren.
Automatiseer het werk, niet de verantwoordelijkheid. Wie de beslissing bij een mens houdt en eerlijk is over waar AI zit, voldoet aan het grootste deel van wat de wet vraagt en houdt zijn proces bovendien beheersbaar.
Veelgestelde vragen
Wat is de EU AI Act?
Geldt de AI Act ook voor kleine bedrijven?
Wat verandert er op 2 augustus 2026?
Ben ik aanbieder of gebruiker?
Wat moet ik concreet vastleggen?
Zijn er verboden toepassingen?
Zijn mijn AI-toepassingen hoog risico?
Wat gebeurt er als je je er niet aan houdt?
Benieuwd wat dit bij jou oplevert?
Wil je weten of jouw AI-toepassingen onder de transparantieplicht vallen? In een gratis gesprek van 20 minuten lopen we je toepassingen langs en zeggen we wat je moet vastleggen.
Liever mailen? hello@triplebird.nl